Qua rà soát, hiện nay trên địa bàn xã Phát Diệm có 124 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin đang được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Kim Chính và Nghĩa trang liệt sĩ Yên Mật. Với tinh thần trách nhiệm cao, các lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ triển khai công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt theo đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm trang nghiêm, khoa học, chặt chẽ và an toàn.
Kết quả, các đơn vị chuyên môn đã lấy được mẫu hài cốt của 107 phần mộ để phục vụ công tác giám định ADN. Đối với 13 phần mộ không còn tiểu và 4 phần mộ tập thể, việc lấy mẫu chưa thể thực hiện theo quy định hiện hành.
Trong suốt quá trình triển khai, công tác tổ chức được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm sự tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ. Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu, toàn bộ các phần mộ đã được hoàn trả nguyên trạng, chỉnh trang chu đáo, giữ gìn cảnh quan và sự tôn nghiêm tại các nghĩa trang liệt sĩ. Các mẫu hài cốt sau khi thu thập được niêm phong, bảo quản cẩn thận và bàn giao cho đơn vị chuyên môn để thực hiện giám định ADN theo đúng quy định. 
Việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, giúp thân nhân và gia đình các liệt sĩ có cơ hội tìm lại người thân sau nhiều năm mong mỏi. Đây cũng là sự thể hiện sâu sắc trách nhiệm, tình cảm và lòng biết ơn của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những người con ưu tú đã cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.
Hoạt động này đồng thời góp phần thực hiện hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), qua đó tiếp tục lan tỏa truyền thống yêu nước, đạo lý tri ân và trách nhiệm của các thế hệ hôm nay đối với những hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ.
Nguyễn Kiên
