Giá trị tinh thần trường tồn từ cội nguồn lịch sử
Theo tư liệu lịch sử, Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn có nguồn gốc sâu xa từ tín ngưỡng thờ thần Điểm Tước Đại Vương, vị thần của non nước Đồ Sơn. Được hình thành và phát triển qua nhiều thế kỷ, di sản này đã được lưu truyền từ đời này qua đời khác, gắn liền với chiều dài lịch sử cùng sự phát triển của vùng đất và con người nơi đây. Đối với người dân bản địa, lễ hội là sản vật tinh thần quý báu, đồng thời là một sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế.
Sau một thời gian tạm ngừng hoạt động do những nguyên nhân chủ quan và khách quan, vào năm 1990, Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn đã chính thức được khôi phục và tổ chức liên tục cho đến nay. Suốt 37 năm qua, công tác quản lý và tổ chức lễ hội không ngừng được hoàn thiện, nâng cao về cả quy mô lẫn chất lượng. Quá trình này luôn đảm bảo giữ gìn những yếu tố dân gian và các giá trị văn hóa truyền thống do “tiền nhân” để lại. Ghi nhận những giá trị độc đáo đó, ngày 27 tháng 12 năm 2012, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức đưa Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Năm 2026, Ủy ban nhân dân phường Đồ Sơn sẽ tổ chức lễ hội năm 2026 với cấu trúc gồm 2 vòng: vòng đấu loại và vòng chung kết, đảm bảo đúng tiến trình truyền thống và hồ sơ di sản đã được phê duyệt.
Cấu trúc của lễ hội được chia làm hai phần rõ rệt: phần Lễ và phần Hội. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự, chống quá tải sân bãi và mang lại không gian thưởng thức an toàn nhất cho người xem, công tác quản lý vé mời được ban tổ chức đặc biệt chú trọng. Theo phương án dự kiến, tại vòng đấu loại, ban tổ chức sẽ phát hành 12.000 vé mời để điều tiết số lượng người tham dự. Bước vào vòng chung kết – tâm điểm của toàn bộ giải đấu, số lượng vé mời dự kiến phát hành sẽ được nâng lên ngưỡng 17.000 vé nhằm phục vụ nhu cầu của nhân dân, du khách cùng các đại biểu, đại diện các chủ trâu tham dự trong phạm vi sức chứa an toàn của khán đài.
Điểm nhấn văn minh thương mại và bảo vệ môi trường
Không dừng lại ở việc đảm bảo chuyên môn, công tác truyền thông và an ninh, điểm tiến bộ đột phá trong công tác quản lý năm nay chính là tư duy nâng cao tính văn minh và bảo vệ môi trường tại khu vực thương mại của lễ hội. Cụ thể, chính quyền phường Đồ Sơn sẽ triển khai quy định sử dụng túi giấy để người tiêu dùng đựng thịt trâu chọi mang về.
Việc thay thế hoàn toàn túi nilon truyền thống bằng túi giấy thân thiện với môi trường không chỉ hạn chế rác thải nhựa, giữ gìn cảnh quan sạch đẹp cho không gian di sản mà còn nâng cao tính thẩm mỹ, sự trang trọng cho một sản vật gắn liền với lễ hội truyền thống. Hành động nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn này phản ánh nỗ lực vượt bậc của ban tổ chức trong việc xây dựng hình ảnh một lễ hội văn hóa Đồ Sơn văn minh, hiện đại và chuyên nghiệp trong mắt du khách thập phương.
Đặc biệt, để ngày hội di sản có thể tiếp cận đến hàng triệu khán giả cả nước không có điều kiện trực tiếp đến sân vận động, vòng chung kết năm nay sẽ được truyền hình trực tiếp trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam (VTV). Sự đồng hành mang tầm quốc gia này không chỉ khẳng định vị thế, thương hiệu của giải đấu mà còn tạo điều kiện lan tỏa rộng rãi những pha đấu gay cấn, quyết liệt từ những miếng đánh đẹp, dũng mãnh của những Ông Trâu được lựa chọn, chăm sóc và huấn luyện kỹ càng. Từ đó, mang lại những ấn tượng tốt đẹp về một vùng đất Đồ Sơn, Hải Phòng tràn đầy nắng và gió đến với người xem truyền hình trên khắp mọi miền Tổ quốc.
Quỳnh Nga
