Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 được tổ chức trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc với chủ đề “Báo chí Việt Nam - Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới”, quy tụ gần 70 diễn giả là lãnh đạo cơ quan báo chí, chuyên gia và nhà báo uy tín. Qua 11 phiên thảo luận chuyên sâu, diễn đàn tập trung bàn giải pháp phát triển báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.
Điểm nhấn tại phiên bế mạc là việc công bố 10 quy tắc sử dụng AI trong báo chí, nhấn mạnh nguyên tắc AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của nhà báo; mọi thông tin do AI cung cấp phải được kiểm chứng; không đăng tải nguyên bản nội dung do AI tạo ra; không sử dụng AI để tạo tin giả, deepfake hay giả mạo thông tin; đồng thời phải bảo vệ nguồn tin, dữ liệu cá nhân và tôn trọng bản quyền.
Bộ quy tắc cũng yêu cầu các cơ quan báo chí minh bạch khi sử dụng AI, đặc biệt với những nội dung có sự tham gia đáng kể của công nghệ này; đồng thời quy định các nội dung liên quan đến chính trị, an ninh, thiên tai, dịch bệnh, trẻ em hay vụ án phải được kiểm chứng nhiều lớp và không được để AI tự suy luận hoặc đưa ra kết luận.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Lê Quốc Minh, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nhấn mạnh rằng trong bối cảnh mạng xã hội và AI tạo ra lượng thông tin khổng lồ, giá trị cốt lõi của báo chí chính thống không nằm ở tốc độ mà ở tính xác thực, độ tin cậy và chiều sâu thông tin.
Theo ông Lê Quốc Minh, nhiều tòa soạn hiện xem AI và tự động hóa là công cụ quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và sức sáng tạo của sản phẩm báo chí. Tuy nhiên, cùng với cơ hội, AI cũng đặt ra nhiều thách thức liên quan đến độ chính xác thông tin, bản quyền và đạo đức nghề nghiệp.
Việc ban hành Bộ Quy tắc sử dụng AI được kỳ vọng sẽ tạo hành lang định hướng cho các cơ quan báo chí khai thác hiệu quả công nghệ mới, đồng thời giữ vững các chuẩn mực nghề nghiệp, bảo vệ niềm tin của công chúng và nâng cao chất lượng báo chí trong kỷ nguyên số.
10 quy tắc sử dụng AI trong báo chí gồm: AI chỉ là công cụ kỹ thuật hỗ trợ, không thay thế nhà báo: Nhà báo phải giữ quyền kiểm soát, thẩm định thông tin và đạo đức nghề nghiệp, phán đoán nghề nghiệp và chịu trách nhiệm cuối cùng đối với mọi sản phẩm báo chí. Không xem AI là nguồn tin: Mọi thông tin, số liệu, trích dẫn, nhận định do AI cung cấp đều phải được kiểm chứng từ nguồn tin xác thực trước khi sử dụng. Không đăng tải nguyên bản nội dung AI tạo ra: Nội dung phải được biên tập, hiệu đính, bổ sung ngữ cảnh và phải được người có thẩm quyền phê duyệt trước khi xuất bản. Tuyệt đối không tạo hoặc phát tán thông tin giả: Cấm sử dụng AI để tạo tin giả, số liệu giả, phát ngôn giả, nhân vật giả hoặc làm sai lệch sự thật. Không sử dụng AI để tạo Deepfake hoặc giả mạo: Nghiêm cấm nhân bản giọng nói, khuôn mặt, hình ảnh của người khác khi chưa được phép hoặc nhằm mục đích đánh lừa công chúng. Bảo vệ nguồn tin và dữ liệu cá nhân: Không đưa lên AI công cộng tài liệu mật, bản thảo chưa công bố, dữ liệu nguồn tin, dữ liệu cá nhân nhạy cảm hoặc thông tin nội bộ. Tôn trọng bản quyền: Không dùng AI để sao chép, viết lại hoặc khai thác trái phép tác phẩm của người khác nhằm né tránh nghĩa vụ bản quyền. Minh bạch khi sử dụng AI: Những nội dung có sử dụng AI ở mức đáng kể phải được ghi nhãn hoặc phải có thông báo phù hợp để công chúng nhận biết. Nội dung nhạy cảm phải kiểm chứng nhiều lớp: Đối với các vấn đề chính trị, an ninh, thiên tai, dịch bệnh, trẻ em, vụ án… AI chỉ được hỗ trợ kỹ thuật, không được tự suy luận hoặc kết luận. Tuân thủ pháp luật và định hướng: Việc sử dụng AI phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật Báo chí, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Sở hữu trí tuệ và Quy định đạo đức nghề nghiệp. Mọi hoạt động ứng dụng công nghệ tự động hóa phải bám sát định hướng chính trị, chuẩn mực văn hóa và thống nhất tuyệt đối với chiến lược phát triển "Đa truyền thông" chính thức của cơ quan báo chí. |
Hậu Thạch (t/h)
