Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược giảm phát thải, thúc đẩy chuyển đổi xanh và tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng về môi trường, quá trình chuyển đổi cũng đang đối mặt với một “lực cản vô hình”: tâm lý e ngại của người tiêu dùng.
Tâm lý phòng vệ trước nhiên liệu mới
Những ngày gần đây, chủ đề xăng E10 trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội và các diễn đàn ô tô, xe máy. Không ít thông tin mang tính suy diễn hoặc thiếu kiểm chứng xuất hiện dày đặc, khiến nhiều người lo ngại ethanol trong xăng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành và độ bền động cơ.
Tại Đà Lạt – nơi có địa hình đèo dốc đặc thù – nỗi băn khoăn ấy càng rõ nét hơn. Nhiều tài xế lo ngại xe sẽ “ì máy”, giảm công suất khi leo dốc hoặc thậm chí gây ảnh hưởng đến hệ thống kim phun, buồng đốt của các dòng xe cũ.
Thực tế, sự dè dặt này không hoàn toàn khó hiểu. Sau nhiều thập kỷ sử dụng xăng khoáng truyền thống, RON 95 đã trở thành lựa chọn quen thuộc và tạo cảm giác an tâm với đa số người dùng. Khi một loại nhiên liệu mới xuất hiện, phản ứng phòng vệ tâm lý là điều khó tránh khỏi.
Thực tế vận hành: “Không khác biệt như lời đồn”
Khảo sát tại Đà Lạt trong những ngày cuối tháng 5 cho thấy, nhiều người dân ban đầu buộc phải chuyển sang E10 khi các cây xăng lớn không còn bán RON 95. Tuy nhiên, trải nghiệm thực tế lại không tiêu cực như lo ngại trước đó.
Anh Đoàn Kiên, cư dân phường Lâm Viên, cho biết sau ba ngày sử dụng E10 cho ô tô cá nhân, xe vẫn vận hành ổn định, chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường nào.
Trong khi đó, chị Huỳnh Thị Mộng Thảo chia sẻ đã chủ động chuyển sang E10 cho xe máy từ vài tuần trước và nhận thấy động cơ hoạt động bình thường. Theo chị, nếu E10 giúp giảm phát thải và bảo vệ môi trường, người dân sẵn sàng đồng hành, nhưng điều họ cần là những hướng dẫn kỹ thuật rõ ràng từ nhà M888com link hiện đang mở để an tâm hơn, đặc biệt với các dòng xe đời cũ.
Là tài xế taxi thường xuyên di chuyển trên các cung đường đèo dốc, anh Nguyễn Thái Khoa cho biết chiếc xe đời 2022 của anh sau hai lần đổ E10 chỉ xuất hiện cảm giác “trễ ga nhẹ” khi tăng tốc mạnh, nhưng không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận hành. Mức tiêu hao nhiên liệu có nhỉnh hơn đôi chút so với RON 95, song vẫn trong ngưỡng chấp nhận được.
Cần dữ liệu khoa học thay cho tin đồn
Theo ông Nguyễn Bá Út – Giám đốc Sở Công thương Lâm Đồng, những lo ngại về việc E10 gây hại động cơ hiện chưa có cơ sở khoa học xác đáng. Ông cho rằng phần lớn tâm lý e dè xuất phát từ việc thiếu thông tin chính thống và bị tác động bởi các nội dung lan truyền trên mạng xã hội.
Dẫn chứng từ các nghiên cứu trong và ngoài nước, ông Út cho biết nhiều thử nghiệm độc lập đã khẳng định xăng E10 đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành và an toàn cho động cơ hiện nay. Trong đó, các đánh giá từ Đại học Bách khoa Hà Nội cho thấy E10 không gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống động cơ nếu sử dụng đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Trên thế giới, nhiều quốc gia đã sử dụng xăng E10, E15, thậm chí E85 trong nhiều năm mà không ghi nhận các hệ lụy kỹ thuật diện rộng.
Bài toán lớn nhất là xây dựng niềm tin thị trường
Theo các chuyên gia, để một chính sách chuyển đổi nhiên liệu thành công, yếu tố quan trọng không chỉ nằm ở kỹ thuật mà còn ở khả năng tạo dựng niềm tin xã hội.
Ông Nguyễn Văn Lâm – Phó Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Lâm Đồng cho biết từ ngày 1/6, cơ quan chức năng sẽ tăng cường thanh tra, lấy mẫu kiểm định chất lượng xăng E10 định kỳ và đột xuất trên toàn tỉnh nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trong khi đó, đại diện Petrolimex Lâm Đồng khẳng định hệ thống bồn chứa, cột bơm và quy trình kiểm định đều được thực hiện nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc gia để bảo đảm chất lượng nhiên liệu trước khi đưa ra thị trường.
Rõ ràng, chuyển đổi sang E10 không chỉ là câu chuyện thay đổi một loại nhiên liệu, mà còn là quá trình thay đổi nhận thức và thói quen tiêu dùng đã tồn tại nhiều năm. Khi khoa học, quản lý chất lượng và truyền thông đồng hành một cách minh bạch, rào cản tâm lý của người dân mới có thể dần được tháo gỡ, mở đường cho mục tiêu chuyển đổi xanh đi vào thực chất.
Hoàng Phương (t/h)
