Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cả nước hiện có 167 khu rừng đặc dụng, trong đó có 36 vườn quốc gia. Phần lớn các vườn quốc gia do cấp tỉnh quản lý. Riêng 5 vườn quốc gia có diện tích trải trên từ hai tỉnh, thành phố trở lên và có giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học đều do Mansion88 Casino & Thể Thao Link Mới Chính phủ thành lập, giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường trực tiếp quản lý gồm: Tam Đảo, Cúc Phương, Bạch Mã, Yok Đôn và Cát Tiên.
Tổng diện tích của 5 vườn quốc gia này gần 270.000ha, chiếm khoảng 12% diện tích rừng đặc dụng của cả nước.
Trong đó, Vườn quốc gia Cát Tiên đã được Mansion88 Casino & Thể Thao Link Mới kết luận trình Chính phủ xem xét ban hành nghị quyết chuyển giao về UBND thành phố Đồng Nai quản lý. Vườn quốc gia Ba Vì cũng đã được Mansion88 Casino & Thể Thao Link Mới đồng ý chuyển giao về UBND TP Hà Nội quản lý theo Luật Thủ đô năm 2026.
Đối với 4 vườn quốc gia còn lại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng đây đều là những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng hàng đầu của Việt Nam; đồng thời là nơi triển khai nhiều chương trình quốc gia về bảo tồn thiên nhiên, phục hồi hệ sinh thái, giảm phát thải khí nhà kính, nghiên cứu khoa học và cứu hộ động vật hoang dã.
Theo báo cáo, Vườn quốc gia Tam Đảo có diện tích khoảng 32.300ha, trải dài trên địa bàn ba tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên và Tuyên Quang, là nơi ghi nhận khoảng 2.000 loài thực vật và 840 loài động vật, trong đó có nhiều loài đặc hữu, nguy cấp và quý hiếm.
Vườn quốc gia Cúc Phương - vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam, được thành lập năm 1962 - có diện tích 22.149ha thuộc địa bàn các tỉnh Ninh Bình, Phú Thọ và Thanh Hóa. Đây là hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới trên núi đá vôi đặc trưng, lưu giữ nguồn gen phong phú và nhiều loài nguy cấp, quý hiếm.
Đáng chú ý, trong phạm vi Vườn quốc gia Cúc Phương có di tích khảo cổ Hang Con Moong tại tỉnh Thanh Hóa - di chỉ tiền sử đặc biệt quan trọng đang được UNESCO xem xét đưa vào Danh mục Di sản thế giới. 
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, "công tác quản lý không thể tách rời theo địa giới hành chính, mà cần được tổ chức theo cơ chế thống nhất, liên vùng, bảo đảm thẩm quyền, năng lực và tầm nhìn cấp quốc gia. Qua đó giữ vững tính toàn vẹn và giá trị nổi bật toàn cầu của chỉnh thể di sản".
Vườn quốc gia Bạch Mã có diện tích hơn 37.400ha, nằm trên địa bàn thành phố Huế và Đà Nẵng, sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới và á nhiệt đới với hơn 4.000 loài động, thực vật; đồng thời giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ đầu nguồn, điều tiết nguồn nước, lưu giữ carbon và thích ứng biến đổi khí hậu. Đây cũng là trung tâm cứu hộ động vật hoang dã khu vực miền Trung và đã được công nhận là Vườn Di sản ASEAN.
Trong khi đó, Vườn quốc gia Yok Đôn có diện tích hơn 115.500ha thuộc địa bàn tỉnh Đắk Lắk và Lâm Đồng, là khu bảo tồn hệ sinh thái rừng khộp duy nhất của Việt Nam với nhiều loài động vật quý hiếm như voi châu Á, bò tót, bò rừng, chà vá chân đen cùng nhiều loài thực vật gỗ quý.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết thời gian qua đã nhận được nhiều ý kiến từ các tổ chức bảo tồn và Hiệp hội Vườn quốc gia, đề nghị thận trọng khi xem xét chuyển giao hoặc thay đổi mô hình quản lý đối với các vườn quốc gia có giá trị đặc biệt và phân bố trên nhiều địa phương.
Từ thực tiễn quản lý và ý kiến của các địa phương, Bộ nhận định các vườn quốc gia liên tỉnh là một chỉnh thể sinh thái thống nhất, hình thành nên "bảo tàng sống" lưu giữ những giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học, cảnh quan và tài nguyên thiên nhiên có ý nghĩa quốc gia cũng như quốc tế. Vì vậy, việc quản lý cần bảo đảm tính thống nhất, tập trung và xuyên suốt trên toàn bộ không gian sinh thái nhằm duy trì tính toàn vẹn của hệ sinh thái, kết nối sinh cảnh và hành lang đa dạng sinh học.
Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Chính phủ giao Bộ chủ trì thực hiện việc chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên về địa phương quản lý theo đúng quy định; đồng thời tiếp tục giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý thống nhất, ổn định đối với các vườn quốc gia Cúc Phương, Tam Đảo, Bạch Mã và Yok Đôn như hiện nay.
Thiên Trường
