Trong giai đoạn từ năm 2017 - 2020, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã đạt được kết quả quan trọng, số lượng thôn, tổ dân phố giảm từ 5.971 (năm 2017) xuống còn 4.351 thôn, tổ dân phố như hiện nay (giảm 1.620 thôn, tổ dân phố); nhiều thôn, tổ dân phố đã đáp ứng tiêu chí quy mô số hộ gia đình theo quy định hiện hành.
Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay vẫn còn 671/776 tổ dân phố có quy mô nhỏ hơn 450 hộ, chiếm 86,46%; còn 3.167/3.575 thôn, bản có quy mô số hộ nhỏ hơn 350 hộ, chiếm 88,59%. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, bình quân số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên nhiều, tạo áp lực quản lý lớn đối với chính quyền địa phương ở cơ sở.
Để bảo đảm phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu phát triển trong tình hình mới, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố để xây dựng phương án sắp xếp lại, đồng thời vẫn giữ gìn yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán và sự gắn kết cộng đồng dân cư, đặc biệt ở miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo đó, các xã/phường khẩn trương tổ chức rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố trên địa bàn; xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố (trong đó bao gồm phương án kiện toàn đội ngũ hoạt động không chuyên trách tại các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp và chính sách hỗ trợ theo quy định; đồng thời giải quyết chế độ, chính sách cho người không tiếp tục tham gia hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố), báo cáo cấp ủy cùng cấp; gửi Sở Nội vụ trước ngày 26/5/2026.
Cùng với đó xây dựng Đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố của xã, phường mình, hoàn thành chậm nhất ngày 5/6/2026; tổ chức lấy ý kiến nhân dân theo đúng quy định của pháp luật, hoàn thành; trình HĐND cấp xã thông qua Đề án bảo đảm công khai, minh bạch và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai thực hiện; hoàn thành chậm nhất ngày 25/6/2026.
Đối với người hoạt động không chuyên trách tại cấp xã, kết thúc hoạt động trước ngày 31/5/2026. Khẩn trương xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện phương án bố trí, sử dụng, giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã theo quy định; bảo đảm hoàn thành đồng bộ với thời gian hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố trước ngày 25/6/2026.
Thực hiện sắp xếp tinh gọn thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa hướng tới mục tiêu tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị từ cơ sở; cán bộ được chọn phải là người có uy tín, tâm huyết, năng lực, trình độ.
UBND tỉnh Thanh Hóa cũng yêu cầu việc bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách cho những người không tiếp tục tham gia công tác sau sắp xếp.
Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hóa được giao chủ trì xây dựng phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, tham mưu quy định mới về phụ cấp, kiêm nhiệm chức danh và các chế độ hỗ trợ liên quan, trình Hội đồng nhân dân tỉnh xem xét trước ngày 30/6.
Công an tỉnh, Sở Tài chính, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa, cùng các ngành liên quan cũng được giao phối hợp rà soát, bảo đảm an ninh trật tự, quản lý thông tin tuyên truyền và xử lý nghiêm các hành vi phát tán thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến quá trình sắp xếp.
Ngô Cường
