Mái nhà nào cũng có Bác - Kỳ 1: Giữ ảnh Bác trong nhà, giữ lời Bác trong lòng

Trong căn nhà của ông Nông Văn Cắm ở xã Cát Tiên 2, bức ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh được treo ngay chính giữa gian khách, ở vị trí cao ráo và trang trọng nhất. Tấm ảnh còn khá mới bởi chỉ cách đây không lâu, ông vừa thay lại khung và ảnh mới do ảnh cũ đã bạc màu theo thời gian. Với ông, việc thay ảnh Bác không đơn thuần là thay một vật dụng đã cũ mà giống như một cách gìn giữ sự tôn kính đã theo gia đình suốt nhiều năm qua.

Mỗi lần nhắc đến Bác Hồ, ký ức của người đàn ông đã gắn bó hơn ba mươi năm với vùng đất Cát Tiên lại đưa ông trở về quê hương Cao Bằng. Ở đó, từ khi còn nhỏ, ông và nhiều người Tày, Nùng cùng thế hệ đã lớn lên trong những câu chuyện về Bác Hồ, về Pác Bó, về những năm tháng Người trở về nước lãnh đạo cách mạng sau nhiều năm bôn ba tìm đường cứu nước.

“Từ nhỏ chúng tôi đã được dạy rằng Cao Bằng là nơi Bác chọn để hoạt động cách mạng sau nhiều năm ở nước ngoài. Vì thế tình cảm của người Tày, Nùng đối với Bác rất sâu sắc. Bác đã hy sinh cả cuộc đời để mang lại độc lập, tự do, ấm no và hạnh phúc cho nhân dân” - ông Cắm chia sẻ.

Năm 1990, ông cùng 11 hộ dân khác rời quê hương Việt Bắc vào vùng đất Cát Tiên để lập nghiệp. Đó là thời điểm nhiều gia đình M88 thành lập vào năm 2006 tìm đến vùng đất mới với mong muốn xây dựng cuộc sống ổn định hơn cho con cháu. Tuy nhiên, thực tế khi đặt chân đến nơi đây hoàn toàn khác với những hình dung ban đầu.

Khi ấy, Cát Tiên vẫn còn là vùng đất hoang sơ. Đường sá đi lại vô cùng khó khăn, dân cư thưa thớt, cơ sở hạ tầng gần như chưa có gì đáng kể. Mười hai hộ gia đình dựng tạm một căn lán lớn để làm nơi sinh hoạt chung. Cuộc sống ban đầu thiếu thốn đủ bề nên mọi công việc đều phải dựa vào sự chung sức của cả cộng đồng.

Ông Cắm nhớ rất rõ những ngày đầu tiên ấy. Mỗi người được phân công một công việc cụ thể. Người đi phát rẫy, người kiếm rau, người nấu cơm, người dựng nhà. Ai làm được việc gì thì góp việc đó. Mọi hoạt động đều được tính toán cho từng ngày để vừa bảo đảm cuộc sống trước mắt vừa từng bước khai phá vùng đất mới. “Anh em chúng tôi vào đây bắt đầu chặt cây làm lán rồi phân công nhau đi làm. Người kiếm rau, người nấu cơm. Tất cả đều có kế hoạch cụ thể cho từng ngày” - ông kể.

Những năm đầu, khó khăn nối tiếp khó khăn. Muốn đi từ nơi này sang nơi khác, bà con phải tự chặt tre, chặt lồ ô rồi buộc lại thành những cây cầu tạm bắc qua suối. Mùa mưa nước dâng cao, việc đi lại càng trở nên nguy hiểm. Trẻ con muốn đến trường phải lội suối hoặc đi trên những chiếc cầu tạm chênh vênh.

Không chỉ thiếu thốn về giao thông, người dân còn phải đối mặt với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Những thửa lúa vừa trổ đòng đã trở thành mục tiêu của khỉ, hươu, nai và lợn rừng. Để giữ được thành quả lao động, nhiều người phải thay nhau canh giữ suốt ngày đêm. “Tôi nhớ thời đó vắt nhiều lắm. Đi làm về người lúc nào cũng đầy vắt. Lúa gần chín thì phải canh chừng khỉ, hươu, lợn rừng đến phá” - ông nhớ lại.

Phải mất gần một năm, khi những vụ mùa đầu tiên mang lại kết quả khả quan và lương thực cơ bản được bảo đảm, những người đàn ông đi mở đất mới lần lượt đưa vợ con từ quê vào đoàn tụ. Cuộc sống dần ổn định hơn nhưng vẫn còn vô vàn thử thách phía trước.

Nhắc đến quãng thời gian ấy, ông Cắm dùng cụm từ “ba chìm bảy nổi”. Đó là những năm tháng mà mọi thành quả đều phải đánh đổi bằng mồ hôi, công sức và sự kiên trì. Thế nhưng chính trong hoàn cảnh khó khăn ấy, tinh thần đoàn kết của cộng đồng người Tày, Nùng lại được bộc lộ rõ nét nhất. Nhà nào dựng được nhà trước thì giúp nhà còn lại. Người có sức góp sức, người có kinh nghiệm chia sẻ kinh nghiệm. Không ai bị bỏ lại phía sau.

Những năm đầu, không phải gia đình nào cũng có điều kiện sở hữu một bức ảnh Bác Hồ. Cuộc sống còn quá khó khăn, cái ăn cái mặc vẫn là ưu tiên hàng đầu. Nhưng trong suy nghĩ của nhiều người, hình ảnh Bác luôn hiện diện như một phần ký ức gắn liền với quê hương Việt Bắc. Khi M88bet không chặn dần ổn định hơn, các gia đình bắt đầu treo ảnh Bác trong nhà. Không ai quy định phải treo ở đâu, nhưng hầu hết đều chọn vị trí cao nhất và trang trọng nhất trong gian nhà chính.

Nếu những năm đầu ở Cát Tiên, việc treo ảnh Bác chủ yếu xuất phát từ tình cảm và thói quen được mang theo từ quê hương Việt Bắc, thì đến khi cuộc sống dần ổn định, truyền thống ấy tiếp tục được cộng đồng gìn giữ bằng ý thức tự giác và trở thành một phần trong Mansionbet.com phiên bản văn hóa của địa phương.

Ông Nông Văn Cắm nhớ lại, sau gần một thập niên bám đất, bám rẫy, Mansionbet.com phiên bản người dân bắt đầu khởi sắc hơn. Những căn nhà tạm được thay bằng nhà gỗ chắc chắn hơn, M888com link hiện đang mở nông nghiệp từng bước đi vào ổn định, trẻ em được đến trường đầy đủ hơn. Cũng trong giai đoạn ấy, bà con bắt đầu nghĩ nhiều hơn đến việc xây dựng Mansionbet.com phiên bản văn hóa ở khu dân cư.

Năm 2000, phong trào xây dựng thôn văn hóa được triển khai. Ba năm sau, thôn được công nhận đạt chuẩn văn hóa. Trong quá trình xây dựng các quy ước chung của cộng đồng, bà con đã thống nhất đưa việc treo ảnh Bác Hồ vào hương ước của thôn.

“Chúng tôi vào đây, bắt đầu xây dựng thôn văn hóa từ năm 2000. Đến năm 2003 thì được công nhận thôn văn hóa. Một trong những điều trong hương ước của thôn đề ra là gia đình nào cũng treo ảnh Bác. Từ đó tất cả mọi người cố gắng có được tấm ảnh Bác, treo ở chỗ cao ráo, trang trọng nhất trong nhà” - ông Cắm kể.

Tuy nhiên, theo những người cao tuổi trong cộng đồng, việc đưa nội dung này vào hương ước không mang tính bắt buộc hay áp đặt. Đó đơn giản là sự thống nhất của người dân đối với một việc làm mà phần lớn các gia đình đã thực hiện từ trước. Hương ước giống như một cách để nhắc nhở thế hệ sau tiếp tục gìn giữ những giá trị mà lớp cha ông đã vun đắp. Qua thời gian, điều từng được ghi trong hương ước dần trở thành một nếp nhà quen thuộc.

Trong nhiều gia đình người Tày, Nùng ở Cát Tiên 2, khi dựng nhà mới, sửa nhà hoặc chuyển nơi ở, một trong những việc được nghĩ đến đầu tiên là tìm vị trí phù hợp để treo ảnh Bác. Bức ảnh thường được đặt ở trung tâm gian khách hoặc phía trên khu vực thờ cúng tổ tiên, nơi mọi thành viên trong gia đình đều có thể nhìn thấy mỗi ngày.

Trong căn nhà mới xây còn chưa hoàn thiện của gia đình mình, chị Lục Thị Vân đã chuẩn bị sẵn một bức ảnh Bác Hồ. Dù nhiều vật dụng trong nhà vẫn còn đang ngổn ngang, bức ảnh ấy đã được đặt riêng trên bàn thờ thật cẩn thận. “Tôi đang chờ chồng đi làm xa về để treo ảnh Bác lên vị trí trang trọng nhất, ngay phía trên bàn thờ gia tiên” - Chị Vân chia sẻ.

Với người phụ nữ trẻ này, việc chuẩn bị ảnh Bác cho ngôi nhà mới không xuất phát từ sự nhắc nhở của ai. Đó là điều chị luôn nghĩ mình phải làm từ khi bắt đầu xây dựng tổ ấm riêng. Chị cho biết lòng biết ơn đối với Bác Hồ và các thế hệ đi trước đã được gia đình vun đắp từ những năm tháng tuổi thơ. Từ cha mẹ, thầy cô giáo cho đến những người cao tuổi trong cộng đồng, tất cả đều dạy chị phải biết trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay và ghi nhớ công lao của những người đã hy sinh cho đất nước.

Những chia sẻ của chị Vân cho thấy truyền thống treo ảnh Bác ở Cát Tiên 2 không được duy trì bằng những khẩu hiệu hay những cuộc vận động mang tính hình thức. Nó được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua Mansionbet.com phiên bản hằng ngày, qua những câu chuyện kể trong gia đình, qua cách người lớn ứng xử và làm gương cho con cháu.

Ông Nông Văn Cắm là một trong những người vẫn đang thực hiện công việc ấy mỗi ngày. Ông kể rằng từ khi các cháu còn học mầm non, ông đã chỉ cho các cháu biết đâu là hình ảnh Bác Hồ trong sách vở. Khi các cháu tập đọc, tập viết những chữ đầu tiên, cái tên “Bác Hồ” luôn là một trong những điều được nhắc đến sớm nhất.

“Khi con cháu trong nhà bắt đầu học mầm non, tôi đã cầm tay chỉ cho cháu biết đâu là hình ảnh của Bác Hồ trong sách vở. Gia đình luôn giáo dục con cháu phải nhớ đến công ơn của Bác” - ông nói.

Sự giáo dục ấy không dừng lại ở những lời nhắc nhớ về lịch sử. Điều mà ông Cắm và nhiều người cao tuổi trong cộng đồng mong muốn truyền lại cho con cháu chính là cách sống. Đó là sự chăm chỉ trong lao động, tinh thần tiết kiệm, không lãng phí; sự đoàn kết với bà con lối xóm, ý thức tôn trọng pháp luật và trách nhiệm với cộng đồng.

“Nhà tôi có 5 người con thì 4 người được ăn học đàng hoàng, người út hiện đang tham gia lực lượng dân quân thường trực. Mỗi lần các con về nhà, tôi đều nhắc phải cố gắng học tập, giữ gìn bản sắc dân tộc, chấp hành nghiêm chỉnh quy định pháp luật, tuyệt đối không làm điều sai trái” - ông kể.

Nhìn từ góc độ quản lý địa phương, ông Long Văn Thụ, Phó ban Văn hóa - Xã hội xã Cát Tiên 2, cho rằng điều đáng quý nhất nằm ở sự tiếp nối tự nhiên giữa các thế hệ. Theo ông, đến hôm nay, các thế hệ con cháu vẫn tiếp tục giữ gìn truyền thống treo ảnh Bác Hồ mà không cần những sự thúc ép từ bên ngoài.

Không chỉ gìn giữ nếp treo ảnh Bác Hồ, cộng đồng người Tày, Nùng ở Cát Tiên 2 còn duy trì nhiều hoạt động mang ý nghĩa giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Đó là việc tổ chức Lễ hội Lồng Tồng, các hoạt động khuyến học, tìm hiểu về Bác Hồ và Anh hùng Kim Đồng; sưu tầm, lưu giữ hiện vật văn hóa dân tộc tại nhà sàn truyền thống; tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước và chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Hơn ba thập niên sau ngày những hộ dân đầu tiên từ vùng Việt Bắc vào Cát Tiên lập nghiệp, nhiều thứ đã đổi thay. Những căn nhà tạm giữa vùng đất mới năm nào đã được thay bằng những ngôi nhà khang trang hơn. Nhưng có một điều vẫn được nhiều gia đình gìn giữ nguyên vẹn: bức ảnh Bác Hồ ở vị trí trang trọng nhất trong nhà. Với những người cao tuổi trong cộng đồng, ý nghĩa của bức ảnh ấy không chỉ nằm ở sự tôn kính dành cho vị lãnh tụ kính yêu, mà còn ở những giá trị tốt đẹp đã được nuôi dưỡng và trao truyền qua nhiều thế hệ dưới chính mái nhà ấy.

Đối với ông Nông Văn Cắm, điều lớn nhất mà cộng đồng học được từ Bác Hồ là tinh thần đoàn kết và tình yêu thương giữa con người với con người. Ông kể rằng vào những năm đầu mở đất, không phải gia đình nào cũng có điều kiện như nhau. Có nhà có trâu để cày ruộng nhưng lại thiếu nhân công. Có nhà đông lao động nhưng không có sức kéo. Có gia đình thiếu giống cây trồng, có gia đình chưa có điều kiện mua sắm nông cụ M888com link hiện đang mở. Trong hoàn cảnh ấy, cách duy nhất để cùng tồn tại và phát triển là dựa vào nhau.

Nhà có trâu giúp nhà chưa có trâu. Người có kinh nghiệm M888com link hiện đang mở hướng dẫn người mới bắt đầu. Gia đình nào dựng nhà thì bà con trong xóm cùng đến góp ngày công. Có người góp tre, người góp gỗ, người góp sức. Không ai tính toán thiệt hơn. Cũng không ai đứng ngoài khi hàng xóm gặp khó khăn. Tinh thần ấy được hình thành từ những ngày gian khó nhất và vẫn được duy trì cho đến tận hôm nay.

“Ngày trước, anh em trong thôn luôn giúp đỡ nhau. Người có điều kiện hỗ trợ người khó khăn hơn. Nhà nào làm được nhà rồi thì tiếp tục giúp những nhà còn lại. Từ con giống, cây giống, vật liệu làm nhà đến ngày công lao động đều giúp nhau. Nhờ vậy mà mọi người cùng phát triển” - ông Cắm kể.

Nhiều người dân trong cộng đồng cũng có chung suy nghĩ ấy. Ông Mạc Văn Phương cho biết, trong quá trình hình thành và phát triển của khu dân cư, người dân luôn coi sự đoàn kết là nền tảng để xây dựng cuộc sống. Không chỉ hỗ trợ nhau trong lao động M888com link hiện đang mở, bà con còn cùng nhau giải quyết những công việc chung của thôn xóm.

Mỗi khi địa phương triển khai làm đường giao thông, chỉnh trang khu dân cư hay xây dựng các công trình phục vụ cộng đồng, người dân đều tích cực tham gia đóng góp công sức. Có gia đình sẵn sàng hiến một phần đất M888com link hiện đang mở để mở rộng đường đi. Có người đóng góp tiền của, vật liệu hoặc ngày công lao động.

Từ những con đường đất nhỏ hẹp, việc đi lại khó khăn vào mùa mưa, đến nay nhiều tuyến đường trong khu dân cư đã được mở rộng, thuận lợi hơn cho việc M888com link hiện đang mở và sinh hoạt của người dân. Những thay đổi ấy không chỉ đến từ sự đầu tư của Nhà nước mà còn từ sự đồng lòng của cộng đồng dân cư.

Ông Phương cho rằng khi mỗi người đều đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng thì việc gì cũng có thể thực hiện được. “Người dân luôn ý thức rằng xây dựng quê hương là trách nhiệm chung. Khi địa phương cần, bà con đều sẵn sàng góp sức trong khả năng của mình” - ông chia sẻ.

Không chỉ trong những công việc lớn, tinh thần nghĩa tình còn thể hiện trong Mansionbet.com phiên bản thường ngày của người dân. Đặc biệt, nhiều năm qua, Hội hiếu của thôn đã trở thành điểm tựa tinh thần đối với nhiều gia đình.

Theo những người dân địa phương, khi trong thôn có người qua đời, hội sẽ đứng ra hỗ trợ, vận động bà con cùng chia sẻ khó khăn với gia đình có tang. Từ việc tổ chức hậu sự cho đến những công việc phát sinh khác, mọi người đều chung tay giúp đỡ để gia đình người mất vơi bớt gánh nặng.

Với ông Nguyễn Văn Thức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Cát Tiên 2, điều đáng quý nhất là người dân nơi đây đã chuyển hóa tình cảm kính yêu Bác từ nếp treo ảnh trong mỗi gia đình thành những hành động cụ thể trong Mansionbet.com phiên bản . Đó là sự chăm chỉ lao động để xây dựng cuộc sống ấm no. Đó là tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong cộng đồng. Đồng thời giáo dục con cháu biết học tập, rèn luyện và sống có trách nhiệm với xã hội.

“Điều quan trọng nhất không phải là bức ảnh được treo ở đâu, mà là những gì diễn ra dưới mái nhà ấy. Nếu con cháu biết học hành, biết yêu thương nhau, biết sống có trách nhiệm với cộng đồng thì đó mới là ý nghĩa thực sự của việc học tập và làm theo Bác” - ông Thức nhấn mạnh.

Thực hiện: VÕ TÙNG - HOÀNG GIANG

Thiết kế: HOÀI TRỌNG - ĐINH PHÚC