Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, Ban Chỉ đạo Quốc gia và Quân khu 2, ngay từ đầu năm 2026, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai (Ban chỉ đạo tỉnh Lào Cai) đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ nhằm thực hiện hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm.
Ban Chỉ đạo tỉnh đã kiện toàn tổ chức, xây dựng kế hoạch hoạt động, thành lập Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời), tổ chức các tổ công tác liên ngành, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, rà soát, xác minh thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ trên địa bàn.
Đến ngày 8/7/2026, toàn tỉnh Lào Cai đã huy động khoảng 3.000 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia chiến dịch; tổ chức đào bới trên diện tích hơn 410,4 ha với khối lượng khoảng 5.167,5 m³ đất đá và phát quang 37,13 ha phục vụ công tác tìm kiếm.
Trong quá trình triển khai, các lực lượng đã tiếp nhận 21 nguồn thông tin, xác minh 19 nguồn; trong đó 14 nguồn được xác định chính xác, tạo cơ sở quan trọng phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Từ khi triển khai chiến dịch đến nay, tỉnh Lào Cai đã tìm kiếm, quy tập được 14 hài cốt liệt sĩ. Trong số này, có 5 hài cốt được quy tập theo nguyện vọng của thân nhân tại các địa phương Chiềng Ken, Nậm Xé, Khánh Yên, Võ Lao và phường Nam Cường.
Bên cạnh đó, Đội tìm kiếm, quy tập (lâm thời) thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai cũng đã quy tập thêm 9 hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại khu vực điểm cao 350B, xã Bát Xát - nơi từng diễn ra các trận chiến trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc. Công tác cất bốc, truy điệu, bàn giao và an táng các hài cốt được tổ chức trang trọng, đúng quy định, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Song song với công tác tìm kiếm, quy tập, tỉnh Lào Cai đang tập trung đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN nhằm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Hiện toàn tỉnh Lào Cai có 32 nghĩa trang liệt sĩ với 4.787 phần mộ. Trong đó, 1.262 phần mộ chưa xác định được thông tin thuộc diện lấy mẫu trong giai đoạn 1.
Đến ngày 8/7/2026, tỉnh Lào Cai đã lấy được 1.139 mẫu hài cốt, tăng 210 mẫu so với thời điểm sơ kết 6 tháng đầu năm. Kết quả này giúp Lào Cai tiến gần mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu trước ngày 20/7/2026, sớm hơn kế hoạch của Chiến dịch 500 ngày đêm.
Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo tỉnh Lào Cai, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn còn nhiều khó khăn do chiến tranh đã lùi xa, nhân chứng ngày càng ít, nhiều hồ sơ, tài liệu bị thất lạc hoặc xuống cấp, địa hình thay đổi theo thời gian, nhiều phần mộ chưa xác định được thông tin và một số gia đình không còn thân nhân trực hệ để lấy mẫu ADN đối chứng.
Thời gian tới, Ban Chỉ đạo tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, rà soát, xác minh thông tin về liệt sĩ; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các địa phương; đồng thời đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN và tổ chức hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập, góp phần thực hiện tốt chính sách đối với người có công với cách mạng và tri ân các anh hùng liệt sĩ.
Hải Minh
