LTS: Môi trường y tế luôn đòi hỏi những quy chuẩn khắt khe nhất về an toàn và chất lượng, bởi đây là nơi trực tiếp bảo vệ sinh mệnh, sức khỏe của người dân. Tuy nhiên, tại một số cơ sở y tế quy mô, hoạt động của các dịch vụ hỗ trợ như nhà thuốc hay căng tin lại đang bộc lộ những bất cập. Nhằm cung cấp góc nhìn khách quan, đa chiều và thực hiện vai trò phản biện xã hội, Tạp chí Thương hiệu và Công luận gửi đến bạn đọc loạt ghi nhận thực tế tại Bệnh viện Đa khoa Nam Định.
Nhập nhèm "thương hiệu" và sự thả nổi trong kinh doanh thuốc kê đơn
Theo nguyên tắc quản lý y tế, hoạt động kinh doanh dược phẩm bên trong khuôn viên các bệnh viện phải tuân thủ nghiêm ngặt quy chế chuyên môn, đặc biệt là quy định bán thuốc theo đơn nhằm ngăn chặn tình trạng kháng kháng sinh và các tai biến y khoa do sử dụng sai phác đồ. Thế nhưng, tại Quầy thuốc số 2 nằm ngay dưới sảnh tầng 1 của Bệnh viện Đa khoa Nam Định, một quy trình bán hàng dễ dãi, bỏ qua mọi ràng buộc y khoa đang diễn ra công khai hàng ngày.
Khảo sát thực tế của phóng viên cho thấy, khu vực này luôn tấp nập người ra vào giao dịch. Trong vai người nhà bệnh nhân, phóng viên tiếp cận quầy thuốc và đưa hình ảnh sản phẩm Amlodipin Stada 5mg – một loại thuốc điều trị tăng huyết áp và đau thắt ngực thuộc danh mục bắt buộc phải có chỉ định của bác sĩ. Nữ nhân viên đứng quầy nhanh chóng phản hồi không có loại thuốc này, nhưng ngay lập tức đưa ra một hộp thuốc thay thế mang tên Stadovas 5 Cap 5mg. Đây cũng là thuốc kê đơn thuộc nhóm chẹn kênh canxi, chứa hoạt chất chính Amlodipin, chuyên dùng để điều trị tăng huyết áp và dự phòng cơn đau thắt ngực ổn định mạn tính.
Không dừng lại ở đó, thông qua hình ảnh cung cấp, phóng viên tiếp tục hỏi mua Concor 5mg. Loại thuốc này có dược chất chính là Bisoprolol, mang tác dụng ức chế những cơn cao huyết áp đột ngột do gắng sức, hoàn toàn nằm trong danh mục kiểm soát kê đơn gắt gao. Tuy nhiên, mọi giao dịch mua bán đều diễn ra trơn tru mà không vấp phải bất kỳ yêu cầu xuất trình đơn thuốc nào từ phía nhân viên y tế. Đáng quan ngại hơn, khi được hỏi về liều lượng và cách sử dụng cho hai loại thuốc đặc trị tim mạch này, nữ nhân viên chỉ đáp lại bằng một câu ráo hoảnh, thiếu trách nhiệm: "Bình thường dùng thế nào thì cứ uống thế thôi". Toàn bộ quá trình giao dịch kết thúc chóng vánh, người mua không hề nhận được hóa đơn, phiếu thu hay bất cứ chứng từ nào lưu lại thông tin mua bán.
Câu chuyện bán thuốc không cần đơn không chỉ là hành vi vi phạm quy chế ngành dược mà còn tiềm ẩn những rủi ro trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Nếu xảy ra các sự cố y khoa nghiêm trọng như sốc phản vệ, tụt huyết áp quá mức hay kháng thuốc do người dân tự ý sử dụng sản phẩm đặc trị mua từ chính quầy thuốc trong khuôn viên bệnh viện, ai sẽ là người đứng ra chịu trách nhiệm pháp lý?
Nhằm làm rõ cơ chế quản lý, phóng viên đã có buổi làm việc trực tiếp với lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Nam Định. Tại đây, ông Hoàng Ngọc Hà - Phó Giám đốc Bệnh viện cho biết, nhà thuốc trong khuôn viên thực chất là đơn vị bên ngoài thuê địa điểm kinh doanh độc lập, không do bệnh viện trực tiếp tổ chức. Chủ sở hữu của hai quầy thuốc này là Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Minh Tâm, do bà Trần Thị Yến làm Giám đốc. Theo ông Hà, trước đây bệnh viện từng tự vận hành nhà thuốc nhưng do hạn chế nhân lực và không hiệu quả M88bet không chặn nên đã chuyển sang hình thức cho thuê thông qua việc ký kết hợp đồng đơn thuần, hoàn toàn không thông qua hình thức đấu thầu.
Lời giải thích của vị Phó Giám đốc bộc lộ một sự mâu thuẫn lớn trong cách thức quản lý. Quầy thuốc được đặt tại vị trí trung tâm sảnh tầng 1, treo tấm biển lớn ghi rõ "NHÀ THUỐC BỆNH VIỆN SỐ 2", kèm theo tên dược sĩ phụ trách Vũ Thanh Nga, nhưng tuyệt nhiên không in bất kỳ số giấy phép đăng ký kinh doanh nào của đơn vị tư nhân. Người bệnh bước vào mua thuốc với niềm tin tuyệt đối vào uy tín và chuyên môn của cơ sở y tế tuyến đầu tỉnh. Nếu không có cuộc làm việc trực tiếp với Ban giám đốc, bản thân phóng viên và hàng nghìn bệnh nhân sẽ không thể biết đây chỉ là một cơ sở kinh doanh tư nhân đang "mượn" danh tiếng của bệnh viện để hoạt động.
Ông Hà khẳng định bệnh viện quản lý qua các điều khoản hợp đồng và yêu cầu đơn vị tuân thủ pháp luật, nhưng thực tế, hành động bán thuốc kê đơn lại đang dấy lên những lo ngại về hoạt động của nhà thuốc này. Sự nhập nhèm giữa thương hiệu công và hoạt động kinh doanh tư nhân này có dấu hiệu lợi dụng niềm tin của người bệnh, tạo ra một lỗ hổng về trách nhiệm bảo vệ quyền lợi và sức khỏe cộng đồng.
Căng tin bạt tạm và những rủi ro vệ sinh dịch tễ chực chờ
Nằm khuất phía sau bệnh viện, ngay dưới gầm cầu vượt, một khu vực được quây tạm bằng những tấm bạt sơ sài chính là nơi hoạt động của căng tin phục vụ hàng nghìn lượt người mỗi ngày.
Vào thời điểm giữa trưa, lượng người nhà và bệnh nhân đổ về đây mua đồ ăn rất đông. Tại khu vực ra đồ ăn, đập vào mắt phóng viên là hình ảnh nhân viên phục vụ không hề trang bị găng tay hay trang phục bảo hộ theo quy chuẩn, tay trần thoăn thoắt múc thức ăn cho thực khách. Các khay thực phẩm chế biến sẵn bày la liệt, không được che đậy cẩn thận, phơi bày trước không gian đầy bụi bặm. Phía sau quầy phục vụ, khu vực chế biến hiện lên nhếch nhác với nền nhà nhớp nháp, rác thải vứt bừa bãi xung quanh. Phía trên đầu chỉ là mái che bằng bạt tạm bợ, hoàn toàn không đảm bảo các tiêu chí về ngăn chặn côn trùng hay phân khu chế biến một chiều.
Đối với môi trường y tế – nơi tập trung những người có hệ miễn dịch suy yếu, an toàn vệ sinh thực phẩm là yếu tố sống còn đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt nhất. Một bữa ăn thiếu an toàn có thể trực tiếp dẫn đến ngộ độc thực phẩm, làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh lý và gây quá tải cho chính hệ thống điều trị của cơ sở y tế.
Đem những hình ảnh thực tế này trao đổi với Ban giám đốc, ông Hoàng Ngọc Hà xác nhận khu vực căng tin hiện do Công ty TNHH Một thành viên Chế biến và Cung cấp thực phẩm sạch Năm Sao (địa chỉ tại đường Trường Chinh, phường Nam Định) vận hành. Đáng chú ý, tương tự như quầy thuốc, khu vực này cũng được giao cho M88 tỷ lệ kèo World Cup 2026 khai thác theo hình thức hợp đồng cho thuê đơn thuần, không thông qua đấu thầu công khai.
Lý giải về tình trạng sập sệ của căng tin, đại diện bệnh viện cho rằng đây chỉ là sự "bố trí tạm thời" nhằm giải quyết nhu cầu bức thiết của hơn 2.000 bệnh nhân, người nhà và nhân viên y tế mỗi ngày. Để có một khu vực kiên cố và đạt chuẩn, bệnh viện phải hoàn thiện các thủ tục xin điều chỉnh thiết kế và chuyển đổi chức năng sử dụng đất từ cơ quan chức năng, một quy trình đòi hỏi nhiều thời gian. Mặc dù ông Hà khẳng định bệnh viện vẫn giám sát việc tuân thủ pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm và nhận thức rõ mọi sự cố tại đây sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến danh tiếng của đơn vị, nhưng những gì đang diễn ra thực tế lại phản bác hoàn toàn nỗ lực giám sát ấy.
Việc Bệnh viện Đa khoa Nam Định liên tục cho thuê cơ sở vật chất, mặt bằng để kinh doanh dịch vụ hỗ trợ (nhà thuốc, căng tin) chỉ thông qua hợp đồng đơn thuần, không tổ chức đấu thầu đã đúng với quy định của pháp luật hay chưa? Rất cần các đơn vị chức năng xác minh làm rõ. Bởi, việc này không chỉ tạo ra sự thiếu minh bạch trong lựa chọn nhà cung cấp năng lực, mà còn đặt ra dấu hỏi về sự tuân thủ các quy định của pháp luật trong quản lý, sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập.
Từ việc thả nổi sinh mạng người bệnh qua những vỉ thuốc đặc trị bán không cần đơn, cho đến việc thỏa hiệp với những rủi ro dịch tễ tại khu căng tin bạt tạm, dường như đang để các dịch vụ hỗ trợ phát triển chệch hướng so với mục tiêu tối thượng là chăm sóc sức khỏe nhân dân. Trước những dấu hiệu bất cập nêu trên, đã đến lúc các cơ quan quản lý nhà nước về y tế, quản lý thị trường và an toàn thực phẩm cần vào cuộc kiểm tra, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan, qua đó chấn chỉnh lại trật tự hoạt động, trả lại môi trường y tế an toàn, chuẩn mực cho người bệnh.
Tòa soạn Thương hiệu và Công luận sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc ngay sau khi cơ quan chức năng kiểm tra và kết luận.
PV
