Cụ thể, theo báo cáo của Cục Hải quan, trong tháng 5/2026 tuyến biển vẫn chiếm tỷ trọng vi phạm lớn nhất với 1.130 vụ, chiếm 59,4% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý của ngành Hải quan trong tháng, tăng 444 vụ (tương ứng tăng 64,7%) so với cùng kỳ năm 2025. Hàng hóa tập trung chủ yếu qua các cảng biển lớn như: Cát Lái, Cái Mép (TP. Hồ Chí Minh), Hải Phòng, Đà Nẵng…
Hành vi chủ yếu liên quan đến vi phạm quy định về chính sách M888 thắng lớn mỗi ngày, hành vi M888 thắng lớn mỗi ngày hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành nhưng không có thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành.
Trên tuyến đường bộ toàn ngành đã phát hiện, đấu tranh bắt giữ 572 vụ, chiếm 30,1% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý, tăng 157 vụ (tương ứng tăng 37,8%) so với cùng kỳ năm 2025. Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động xuất M888 thắng lớn mỗi ngày; chính sách ưu đãi cho cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép mặt hàng đường kính trắng, ma tuý, vận chuyển quá cảnh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu vẫn tiếp diễn ở địa bàn các tỉnh miền Trung và tuyến biên giới Việt Nam - Lào.
Tại tuyến đường bộ biên giới giáp Trung Quốc hoạt động vận chuyển hàng thực phẩm đông lạnh không có chứng từ hợp pháp trong địa bàn hoạt động hải quan vẫn gia tăng. Mặt khác, tại hai bên cánh gà các cửa khẩu và đường mòn, lối mở khu vực biên giới đường bộ vẫn tiếp diễn việc các cá nhân nhỏ lẻ mua bán, vận chuyển hàng hóa M888 thắng lớn mỗi ngày không có chứng từ hợp pháp, không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Cục Hải quan cũng cho biết, tình hình vận chuyển trái phép xăng qua biên giới giáp Lào và vận chuyển tiền tệ, pháo nổ tuyến biên giới tiếp giáp Trung Quốc vẫn tiếp diễn.
Ở tuyến hàng không, lực lượng hải quan đã phát hiện, đấu tranh bắt giữ và xử lý 75 vụ, chiếm gần 3,9% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý, giảm 4 vụ (tương ứng giảm 5,1%) so với cùng kỳ năm 2025; trị giá hàng hoá vi phạm ước tính 10,7 tỷ đồng. Địa bàn vi phạm qua tuyến hàng không tập trung vào các cửa khẩu sân bay quốc tế: Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng.
Trên tuyến chuyển phát nhanh, bưu điện đã phát hiện, đấu tranh bắt giữ và xử lý 111 vụ, chiếm 5,8% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý và tăng 54 vụ (tương ứng tăng 94,7%) so với cùng kỳ năm 2025; trị giá hàng hoá vi phạm ước tính 19,8 tỷ đồng.
Trước tình hình trên, Cục Hải quan tiếp tục chỉ đạo toàn Ngành tăng cường đấu tranh quyết liệt để ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Ngoài ra, để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi lợi dụng sơ hở, kẽ hở trong quá trình triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III để buôn lậu, gian lận thương mại, làm giả hồ sơ, chứng từ, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 16914/KH-CHQ ngày 29/5/2026 về kiểm soát buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong thời gian triển khai thí điểm mô hình.
Cũng theo báo cáo của Cục Hải quan, trong tháng cao điểm về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Mansion88 Casino & Thể Thao Link Mới Chính phủ (từ ngày 7/5 đến hết ngày 30/5/2026), toàn ngành Hải quan đã phát hiện và xử lý 41 vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, chuyển 2 vụ việc đến cơ quan Công an để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Đại diện Cục Hải quan cũng cho biết, trước tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới diễn biến phức tạp, Cục Hải quan đã ban hành 3 kế hoạch, 16 văn bản cảnh báo đối với một số mặt hàng nổi cộm và tăng cường công tác kiểm soát chống buôn lậu.
Để nhận diện sớm tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang ngày càng trở thành vấn nạn nhức nhối, ngày 10/3/2026, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 13576 về kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ năm 2026.
Đồng thời, ngay sau khi Chính phủ ban hành Công điện số 38, Cục Hải quan đã ban hành 3 văn bản chỉ đạo quán triệt tới toàn bộ các đơn vị hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu và 20 chi cục hải quan khu vực.
Ngành Hải quan cũng đã tổ chức hội nghị quán triệt trên phạm vi toàn quốc và giao chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị, thiết lập cơ chế báo cáo nhanh hằng ngày và phối hợp trực tiếp với các chủ thể quyền để nâng cao khả năng nhận diện hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngay từ khâu kiểm tra, giám sát tại cửa khẩu, đặc biệt đối với hàng quá cảnh.
Tuấn Ngọc
