Biến động môi trường làm gia tăng nguy cơ dịch bệnh
Theo các chuyên gia thủy sản, sức khỏe động vật thủy sản nuôi phụ thuộc vào ba yếu tố chính gồm môi trường nuôi, chế độ dinh dưỡng và mật độ mầm bệnh. Trong giai đoạn đầu mùa mưa tại Lâm Đồng, nước mưa thường có tính axit cao, làm giảm đột ngột độ pH, độ kiềm và độ mặn trong ao nuôi; đồng thời làm suy giảm hàm lượng oxy hòa tan, gia tăng các khí độc như NH₃ và H₂S.
Những biến động này khiến tôm, cá dễ bị sốc môi trường, giảm sức đề kháng và tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Để hạn chế rủi ro, người nuôi cần chủ động quản lý môi trường nước ngay từ đầu mùa mưa. Đối với ao nuôi, cần định kỳ bón vôi quanh bờ nhằm ổn định độ pH; khi xảy ra mưa lớn phải đóng cống cấp nước, xả bớt lớp nước mặt để ngăn nước bẩn từ bên ngoài tràn vào ao. Với các mô hình nuôi lồng, bè trên sông, hồ chứa, cần kiểm tra, gia cố hệ thống neo, lưới, phao nổi và bố trí lồng nuôi ở khu vực kín gió, hạn chế tác động của dòng chảy mạnh.
Sau các đợt mưa lớn hoặc mưa kéo dài, người nuôi cần kiểm tra ngay các chỉ tiêu môi trường, đặc biệt là pH và hàm lượng oxy hòa tan; tăng cường quạt nước, sục khí và tránh thay nước đột ngột. Đây là thời điểm thủy sản dễ bị sốc nhất nên cần theo dõi sức khỏe vật nuôi liên tục trong 1 - 2 ngày sau mưa để kịp thời xử lý các dấu hiệu bất thường.
Theo ông Vũ Thanh Cao, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi trồng thủy sản đang được nhiều hộ dân trên địa bàn triển khai hiệu quả, góp phần giảm thiểu tác động bất lợi của thời tiết, hạn chế dịch bệnh và nâng cao năng suất. Trung tâm khuyến cáo người nuôi thường xuyên quan trắc chất lượng nước, sử dụng chế phẩm sinh học phù hợp, duy trì mật độ nuôi hợp lý và tăng cường áp dụng công nghệ trong quản lý môi trường nhằm bảo đảm điều kiện nuôi ổn định trong suốt mùa mưa.
Tăng cường dinh dưỡng, chủ động phòng chống dịch bệnh
Bên cạnh quản lý môi trường, chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi. Do sức ăn của tôm, cá thường giảm vào thời điểm giao mùa, người nuôi cần điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp, tránh dư thừa gây ô nhiễm nguồn nước; tuyệt đối không sử dụng thức ăn ẩm mốc, kém chất lượng.
Ngành chuyên môn khuyến khích bổ sung vitamin C, khoáng chất, men vi sinh, enzyme tiêu hóa hoặc β-glucan vào khẩu phần ăn nhằm hỗ trợ hệ tiêu hóa và tăng cường khả năng miễn dịch cho thủy sản nuôi. Đồng thời, cần thường xuyên vệ sinh lồng nuôi, thay lưới định kỳ, san thưa mật độ nuôi và tăng cường sục khí để tạo điều kiện sinh trưởng thuận lợi cho vật nuôi.
Người nuôi cũng cần theo dõi chặt chẽ hoạt động bơi lội, bắt mồi của thủy sản để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như nổi đầu, bơi lờ đờ, xuất huyết, tróc vảy, tuột nhớt hoặc bỏ ăn. Một số bệnh thường xuất hiện trong mùa mưa gồm bệnh trùng bánh xe, trùng quả dưa, đốm đỏ, viêm ruột ở cá; bệnh đóng rong, đốm trắng, hoại tử gan tụy và đốm đen ở tôm.
Đặc biệt, bệnh đốm trắng trên tôm do virus gây ra hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vì vậy, sử dụng con giống sạch bệnh, xử lý tốt nguồn nước và quản lý môi trường nuôi được xem là giải pháp phòng bệnh hiệu quả nhất.
Các cơ sở nuôi cần chủ động thông báo cho cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương khi phát hiện dấu hiệu bất thường về môi trường hoặc dịch bệnh để được hướng dẫn xử lý kịp thời. Đối với thủy sản chết do sốc môi trường, cần thu gom, tiêu hủy theo đúng quy định, tuyệt đối không vứt xác thủy sản xuống sông, hồ gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến các vùng nuôi lân cận.
Trong bối cảnh thời tiết diễn biến thất thường, việc chủ động áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật ngay từ đầu mùa mưa sẽ giúp người nuôi thủy sản trên địa bàn Lâm Đồng giảm thiểu thiệt hại, duy trì M888com link hiện đang mở ổn định và hướng đến phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững.
Hoàng Phương
