Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) tại các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 đang được các Ban Quản lý dự án khẩn trương hoàn thiện để đưa vào vận hành.
Qua rà soát thực tế, Cục Đường bộ Việt Nam đánh giá 5 dự án thành phần từ Bãi Vọt đến Cam Lộ gồm Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh và Vạn Ninh - Cam Lộ có khả năng tổ chức thu phí từ ngày 15/7/2026 theo kế hoạch.
Tuy nhiên, 5 dự án đoạn từ Quảng Ngãi đến Nha Trang được xác định khó đáp ứng tiến độ vận hành thu phí đúng thời hạn. Trong khi đó, hai dự án Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau dự kiến sẽ triển khai thu phí trong tháng 8/2026.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến chậm tiến độ là hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ vẫn chưa thể vận hành theo quy định do chưa hoàn tất việc kết nối và đồng bộ dữ liệu từ các hệ thống Back-End.
Bên cạnh đó, công trình kiểm soát tải trọng xe cũng chưa thể đưa vào hoạt động do chưa hoàn thành kết nối dữ liệu với Cục Đăng kiểm Việt Nam và lực lượng Cảnh sát giao thông.
Quá trình kiểm tra cho thấy nhiều tồn tại kỹ thuật vẫn chưa được xử lý triệt để. Dữ liệu giao dịch tại một số hệ thống chưa đầy đủ hình ảnh phương tiện, chức năng đối soát và chuyển tiền chưa hoàn thiện, nhiều công đoạn vẫn phải thực hiện thủ công. Tình trạng chênh lệch dữ liệu giữa các hệ thống cũng vẫn xảy ra.
Tại các trạm thu phí, hệ thống nhận diện biển số xe, ghép ảnh giao dịch, dữ liệu hậu kiểm và hạ tầng kỹ thuật còn tồn tại bất cập. Một số trạm chưa được trang bị thiết bị dự phòng; hệ thống cáp điện, cáp quang ở nhiều vị trí chưa được bảo vệ đúng yêu cầu thiết kế. Trong khi đó, phần mềm hậu kiểm và đối soát doanh thu vẫn cần tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện.
Để bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các Ban Quản lý dự án tập trung xử lý dứt điểm toàn bộ các tồn tại còn lại, hoàn thành đưa hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ và công trình kiểm soát tải trọng xe vào vận hành trước ngày 15/7/2026.
Các đơn vị cũng phải hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý, bảo đảm an toàn thông tin và an ninh mạng cho toàn bộ hệ thống trước khi chính thức thu phí.
Cục Đường bộ Việt Nam đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án rút kinh nghiệm từ quá trình triển khai tại các dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2017-2020. Trong đó, cần tổ chức vận hành thử tối thiểu 15 ngày để kiểm tra, hiệu chỉnh kỹ thuật, xử lý các tình huống phát sinh trước khi đưa vào khai thác chính thức.
Trước đó, thực hiện các quy định về thu phí sử dụng đường bộ cao tốc và chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, hệ thống thu phí điện tử không dừng tại 5 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2017-2020 gồm Mai Sơn - Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây đã chính thức vận hành từ 22 giờ ngày 2/3/2026.
Theo thống kê của Cục Đường bộ Việt Nam, tính đến ngày 21/6/2026, hệ thống đã ghi nhận hơn 12,8 triệu lượt giao dịch với tổng số tiền thu nộp ngân sách đạt trên 1.219 tỷ đồng.
Trong đó, tháng 3 ghi nhận hơn 2,6 triệu lượt xe, số thu trên 260 tỷ đồng; tháng 4 đạt hơn 3,4 triệu lượt xe với doanh thu trên 333 tỷ đồng; tháng 5 đạt hơn 3,6 triệu lượt xe, thu trên 348 tỷ đồng; riêng ba tuần đầu tháng 6 ghi nhận trên 3 triệu lượt phương tiện, số thu đạt hơn 274 tỷ đồng.
Lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, sau thời gian đầu vận hành còn phát sinh nhiều vướng mắc, các tồn tại lớn của hệ thống thu phí điện tử không dừng hiện cơ bản đã được khắc phục. Cơ quan này đang tiếp tục tổ chức đánh giá hiệu năng vận hành (KPI) để kiểm chứng chất lượng sau khi các đơn vị hoàn thiện và nâng cấp hệ thống, làm cơ sở triển khai đồng bộ trên các tuyến cao tốc Bắc - Nam trong thời gian tới.
Thiên Trường
