Bài cuối- Ô nhiễm nặng tại huyện Lương Sơn (Hòa Bình): Người dân chịu cảnh ô nhiễm đến bao giờ?

Bài 2- Ô nhiễm nặng tại huyện Lương Sơn (Hòa Bình): Nhà máy Xi măng “bức tử” môi trường

Bài 1: NM xi măng "tra tấn” người dân

THCL Những hệ lụy mà 2 NM xi măng mang lại khiến chính quyền địa phương vô cũng bức xúc. Trong khi kế hoạch di dời đang còn “vẽ trên giấy” và có vẻ “bất khả thi”, người dân vẫn phải chịu cảnh sống chung với ô nhiễm trong thời gian dài.

Bệnh đường hô hấp tăng đột biến

Trạm Y tế xã Thành Lập cho biết, trong 3 tháng đầu năm, số người đến khám và được chẩn đoán mắc các chứng bệnh liên quan đến đường hô hấp (viêm phổi, viêm họng, viêm đường hô hấp trên) tăng mạnh.

Theo ông Hoàng Bá Dân, Trạm phó Trạm Y tế xã Thành Lập, trong mấy năm qua, năm nào cũng có những trường hợp tử vong vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp (thôn Ao Kềnh là một điển hình). “Thủ phạm” gây ra các bệnh về đường hô hấp có phải do NM xi măng Vĩnh Sơn gây ra hay không, rất cần các nhà khoa học vào cuộc nghiên cứu cụ thể; riêng tình trạng ô nhiễm khói bụi từ NM này - là điều không cần bàn cãi.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Anh, Trạm phó Trạm Y tế xã Trung Sơn xác nhận, trong khoảng 2 - 3 năm trở lại đây, số người dân đến khám và được chẩn đoán mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp tăng đột biến. Trong đó, người già và trẻ em chiếm tỷ lệ cao nhất.

“Trung bình mỗi tháng có khoảng 50 trường hợp đến khám vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp. Nhiều người phải khám đi khám lại vì bệnh tái phát liên tục”, bà Anh nói.

Cũng theo bà Anh, con số nêu trên vẫn chưa đánh giá hết thực trạng bệnh tật của người dân địa phương. Bởi nếu tính cả người khám ở ngoài và các bệnh viện tuyến trên thì con số còn cao hơn rất nhiều.

Ngoài các khu dân cư, hoạt động của NM xi măng Trung Sơn còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới 3 trường học trên địa bàn xã Thành Lập.

Ông Nguyễn Huy Đoan, Phó hiệu trưởng Trường THPT Nam Lương Sơn cho biết, từ ngày NM xi măng Vĩnh Sơn đi vào hoạt động, hoạt động của nhà trường bị ảnh hưởng nghiêm trọng, nhất là khói bụi và tiếng ồn. Nhà trường đã phải thay đổi toàn bộ hệ thống cửa của các phòng học thành cửa kính để chống ồn và bụi, nhưng chỉ là biện pháp tình thế. Nhà trường cũng đề xuất di dời NM đi nơi khác, chứ để trường học ngay cạnh NM xi măng thì làm sao công tác dạy và học bảo đảm được?

Người dân phản đối kịch liệt

Ông Nguyễn Thanh Lương, Phó chủ tịch UBND xã Trung Sơn nói: “Người dân bức xúc về 2 NM xi măng Vĩnh Sơn và Trung Sơn đã suốt nhiều năm nay rồi. Ngay từ lúc NM mới đường link M88 mới nhất, bà con đã phản đối kịch liệt”.

Theo ông Lương: Khoảng cách đường link M88 mới nhất gần với khu dân cư như thế, khó tránh khỏi ô nhiễm khói bụi, nguồn nước, tiếng ồn..., người dân khu vực xung quanh lĩnh đủ.

“Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị các cấp chính quyền cần có biện pháp làm sao để M88 tỷ lệ kèo World Cup 2026 phải làm đúng theo đề án đã được phê duyệt, đặc biệt là tác động môi trường”, ông Lương nói.

Còn ông Nguyễn Khắc Yến, Phó phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lương Sơn cũng thắc mắc: Không hiểu tại sao với khoảng cách gần khu dân cư như thế mà các cơ quan chức năng vẫn cấp phép cho đường link M88 mới nhất 2 NM xi măng ở xã Trung Sơn? M88 tỷ lệ kèo World Cup 2026 không phải ngẫu nhiên mà họ được làm ở đó. Người ta phải “được phép” thì mới dám làm chứ?

Ông Yến cho hay, đã có quy định rất rõ ràng về khoảng cách tối thiểu từ điểm đường link M88 mới nhất NM xi măng tới khu dân cư là 1.000 m. Trong khi đó, ở xã Trung Sơn, có khu dân cư (xóm Lộc Môn và Bến Cuối), chỉ cách NM xi măng có vài chục mét, thậm chí, nhiều hộ dân ở xóm Lộc Môn nằm ngay sát NM (chỉ cách một bức tường bao) (?!).

Ông Yến cho rằng, việc M88 tỷ lệ kèo World Cup 2026 xả thải rồi đổ lỗi cho sự cố là vô trách nhiệm và khó chấp nhận. Cần phải xem lại trách nhiệm của đơn vị kiểm định hệ thống máy móc của NM xi măng Vĩnh Sơn trước đó. Tại sao dây chuyền công nghệ chưa được chuyển giao hết mà dám xác nhận đủ điều kiện để đưa vào M888com link hiện đang mở suốt mấy năm qua?.

Đức Thế